Posts tagged: informatie

Leesprocessen

Laatst een tekst onder ogen gekregen met de zin ‘U kunt zich informeren…’. Een nogal wringende uiting, vooral door het wederkerend gebruik. We informeren iemand, maar nauwelijks nog onszelf.  Allereerst denk je aan een contaminatie – de beruchte samentrekking van twee zegswijzen – of simpelweg archaïsch taalgebruik. Tis echter een gallicisme. Een uit het Frans ontleende uitdrukking die - nogal wiedes – vaker gebruikt wordt in het Zuid-Nederlands.
Eigenlijk zijn de Fransen veel slimmer om informeren (toevallig) wederkerend te gebruiken. Net als wij doen met ‘zich op de hoogte stellen’. Je moet immers chocola kunnen bakken van het aangeboden verhaal, de informatie relateren aan bestaande kennis, zoiets.

Conclusie: een tekst kan nimmer de lezer informeren, overtuigen of instrueren. De tekst biedt slechts data waarmee de lezer zichzelf kan informeren, overtuigen enzovoorts. Het is aan de schrijver om die date optimaal te presenteren en de ontvanger te faciliteren.

N.B. Je hoort mensen soms foutief spreken van ‘het kost duur’ als ze het over de prijs van iets hebben. Een contiminatie van ‘het kost veel geld’ en ‘het is duur’. Het is evenwel ook een gallicisme (coûter cher). Op deze site is er meer over contaminaties te lezen.