Laatst een tekst onder ogen gekregen met de zin ‘U kunt zich informeren…’. Een nogal wringende uiting, vooral door het wederkerend gebruik. We informeren iemand, maar nauwelijks nog onszelf.  Allereerst denk je aan een contaminatie – de beruchte samentrekking van twee zegswijzen – of simpelweg archaïsch taalgebruik. Tis echter een gallicisme. Een uit het Frans ontleende uitdrukking die - nogal wiedes – vaker gebruikt wordt in het Zuid-Nederlands.
Eigenlijk zijn de Fransen veel slimmer om informeren (toevallig) wederkerend te gebruiken. Net als wij doen met ‘zich op de hoogte stellen’. Je moet immers chocola kunnen bakken van het aangeboden verhaal, de informatie relateren aan bestaande kennis, zoiets.

Conclusie: een tekst kan nimmer de lezer informeren, overtuigen of instrueren. De tekst biedt slechts data waarmee de lezer zichzelf kan informeren, overtuigen enzovoorts. Het is aan de schrijver om die date optimaal te presenteren en de ontvanger te faciliteren.

N.B. Je hoort mensen soms foutief spreken van ‘het kost duur’ als ze het over de prijs van iets hebben. Een contiminatie van ‘het kost veel geld’ en ‘het is duur’. Het is evenwel ook een gallicisme (coûter cher). Op deze site is er meer over contaminaties te lezen.

Iedere tekstspecialist kent de normen van een hoog-kwalitatieve tekst. Een goede tekst – lang of kort – voldoet aan alle voorwaarden voor maximale efficiëntie en effectiviteit. De tekststructuur, de onderlinge samenhang en de formulering faciliteren de lezer bij het verwerken van de tekst. Dit klinkt natuurlijk erg abstract en theoretisch. Maar kijk eens naar jezelf als je leest. Je vraagt je vrijwel onbewust voortdurend dingen af. Is dit waar? Begrijp ik wat hier staat? Klopt dit met hetgeen ik eerder gelezen heb? Klopt bijvoorbeeld deze routeomschrijving met de werkelijkheid? Op het moment dan dat er iets niet juist is, raak je veel bewuster van deze vragen.
Hoe dan ook, het zijn allemaal lezerstaken die een goede tekst dus moet vergemakkelijken zodat geen enkel lezersvraag onbeantwoord blijft. Echter, een goede tekst moet vooral zingen, en niet alleen maar de regeltjes volgen. Want zoals in de muziek de componist werkt met contrapunten, blue notes en dominantakkoorden, zo moet de schrijver af en toe wrijving aanbrengen. Anders wordt de boel saai en blijft er weinig hangen, ook al klopt de tekst met de theorie. En dit is nu het grote probleem/uitdaging van de internetschrijver. Hoe laat je je webtekst zingen, als die zo concreet en direct mogelijk moet zijn?
Dat is puntdichten op de vierkante pixel.